+  HÃY TỎ LÒNG THƯƠNG XÓT                                NGÔI NHÀ CHUNG CỦA CHÚNG TA

                          +  HÃY TỎ LÒNG THƯƠNG XÓT 

                              NGÔI NHÀ CHUNG CỦA CHÚNG TA

                             ==============================

                            + Show Mercy to our Common Home

   Hiệp nhất với anh chị em Chính Thống giáo, và cùng với sự hỗ trợ của các Giáo Hội cũng như các cộng đồng Kitô hữu khác, hôm nay Giáo Hội Công giáo thực hiện "Ngày Thế Giới Cầu Nguyện cho Việc Chăm Sóc Thiên Nhiên". Ngày này cống hiến cho "từng tín hữu và cộng đồng một cơ hội xứng hợp để tái khẳng định ơn gọi của riêng mình trong việc trở thành các quản thủ viên của thiên nhiên tạo vật, trong việc tạ ơn Thiên Chúa về các kỳ công do Ngài thực hiện được Ngài ký thác cho chúng ta chăm sóc, cũng như trong việc van xin Ngài ơn trợ giúp để bảo vệ thiên nhiên tạo vật cũng như xin Ngài tha thứ tội lỗi phạm đến thế giới chúng ta đang sống"’. 

    (Letter for the Establishment of the “World Day of Prayer for the Care of Creation”  [6 August 2015]).

 1- Trái đất kêu la ...

   Qua Sứ Điệp này, tôi muốn lập lại việc trao đổi của tôi với "hết mọi người sống trên trái đất này" (Laudato Si’, 3) về những khổ đau của người nghèo và tình trạng hủy hoại của môi sinh. Thiên Chúa đã ban cho chúng ta một ngôi vườn phong phú, thế nhưng chúng ta đã biến nó thành một hoang địa ô nhiễm những thứ "cặn bã, bần cùng và dơ bẩn" (ibid., 161). Chúng ta không được tỏ ra lãnh đạm hay thoái lui trước tình trạng mất mát về sinh thái và tình trạng hủy hoại của guồng máy kinh tế, thường gây ra bởi hành vi vô trách nhiệm và vị kỷ của chúng ta. "Vì chúng ta mà cả hàng ngàn giống loại không còn tôn vinh Thiên Chúa bằng chính sự hiện hữu của chúng, cũng như không còn chuyên chở sứ điệp của chúng cho chúng ta nữa. Chúng ta không có quyền làm như vậy" (ibid. 33).

    Tình trạng hâm nóng toàn cầu vẫn tiếp tục, một phần vì hoạt động của con người: năm 2015 là năm nóng kỷ lục, và năm 2016 có lẽ còn nóng hơn nữa. Hiện tượng này càng trầm trọng gây ra nạn hạn hán, lụt lội, cháy lửa cùng với các biến cố thái quá về thời tiết. Sự kiện thay đổi khí hậu cũng góp phần vào tình trạng khủng hoảng xót xa về tị nạn. Thành phần nghèo khổ trên thế giới, cho chịu trách nhiệm một chút về tình trạng thay đổi khí hậu, là những người bị tổn thưởng nhất và vốn khốn khổ chịu ảnh hưởng của tình trạng này nhiều nhất.

    Nếu nhấn mạnh đến vấn đề tổng hợp sinh thái thì con người có một mối liên hệ sâu xa với tất cả mọi tạo vật. Khi chúng ta xử tệ với thiên nhiên thì chúng ta cũng xử tệ với con người. Đồng thời, mỗi một tạo vật đều có giá trị riêng của mình cần phải được tôn trọng. Chúng ta hãy nghe "cả tiếng kêu la của trái đất và tiếng kêu la của người nghèo" (Laudato Si’, 49), và chúng ta đang làm hết sức để bảo đảm có được một đáp ứng thích đáng và hợp thời.

   Thiên Chúa đã ban trái đất cho chúng ta "để canh tác và gìn giữ" (Khởi Nguyên 2:15) một cách quân bình và trân trọng. Việc canh tác quá nhiều, việc gìn giữ quá ít, đều là những gì lỗi phạm.

   Người anh của tôi là Đức Thượng Phụ Chung Chính Thống Bathôlômêô đã can đảm và hùng hồn tiếp tục vạch ra các tội lỗi của chúng ta phạm đến thiên nhiên tạo vật. "Vì con người ... hủy hoại tính chất đa dạng của sinh vật trong việc tạo dựng của Thiên Chúa; vì con người làm suy thoái tính chất nguyên vẹn của trái đất bằng việc gây ra những thay đổi nơi khí hậu của nó, bằng việc tước lột trái đất các khu rừng tự nhiên hay hủy hoại những khu đất ẩm ướt của nó; vì loài người gây ô nhiễm nước nôi trái đất, thổ địa của nó, bầu khí của nó, và sự sống của nó - đó là những gì tội lỗi". Chưa hết, "gây tội ác phạm đến thế giới tự nhiên là một thứ tội phạm đến bản thân chúng ta và là một thứ tội phạm đến Thiên Chúa" 

(Address in Santa Barbara, California [8 November 1997])

   Theo chiều hướng của những gì đang xẩy ra cho ngôi nhà chung của chúng ta, chớ gì Năm Thánh Thương Xót hiện nay mời gọi tín hữu Kitô giáo thực hiện "cuộc hoán cải nội tâm sâu xa" (Laudato Si’, 217), được nâng đỡ đặc biệt bởi bí tích Thống Hối. Trong Năm Thánh này, chúng ta hãy biết van xin lòng thương xót Chúa cho những tội lỗi phạm đến thiên nhiên tạo vật mà chúng ta cho đến nay vẫn chưa nhìn nhận và xưng thú. Cũng thế, chúng ta hãy dấn thân thực hiện những việc cụ thể đối với việc hoán cải sinh thái, một hoán cải đòi phải nhận thức rõ ràng trách nhiệm của chúng ta với bản thân mình, với tha nhân của chúng ta, với thiên nhiên tạo vật cũng như với Đấng Hóa Công (ibid. 10 và 229). 

   Bước đầu tiên trong tiến trình này đó là luôn luôn duyệt xét lương tâm, một duyệt xét bao gồm "lòng tri ân cảm tạ, nhận biết thế giới này là tặng ân yêu thương của Thiên Chúa, và chúng ta được âm thầm kêu gọi noi gương bắt chước lòng quảng đại của Ngài trong việc hy sinh bản thân và thực hiện các việc lành... Nó cũng bao gồm việc ưu ái nhận biết rằng chúng ta không được tách lìa khỏi phần còn lại của tạo vật, nhưng liên kết trong mối hiệp thông phổ quát rạng ngời. Là tín hữu, chúng ta đừng nhìn thế giới này từ bên ngoài mà từ bên trong, nhận thức được những mối liên hệ được Thiên Chúa liên kết chúng ta với tất cả mọi hữu thể" (Laudato Si’, 220).

    Hướng về Vị Cha viên mãn và thương xót là Đấng đang đợi chờ từng đứa con mình trở về này, chúng ta có thể nhìn nhận tội lỗi chúng ta phạm đến thiên nhiên, đến người nghèo và đến các thế hệ tương lai. "Vì tất cả chúng ta gây ra tai hại nho nhỏ về sinh thái" mà chúng ta được kêu gọi nhìn nhận "việc đóng góp của chúng ta, dù nhỏ hay lớn, vào việc làm biến dạng và hủy hoại thiên nhiên tạo vật" (Bartholomew I, Message for the Day of Prayer for the Protection of Creation [1 September 2012]). Đó là bước thứ nhất trên con đường hoán cải.   
   Trong Năm 2000, cũng là Năm Thánh, Thánh Gioan Phaolô là vị tiền nhiệm của tôi đã xin tín hữu Công giáo thực hiện những việc đền bồi vì những bất nhẫn quá khứ và hiện tại về đạo giáo, cũng như về những bất công với người Do Thái, với nữ giới, với các dân bản xứ, với những người di dân, với người nghèo khổ và với thai nhi. Trong Năm Thánh Thương Xót Ngoại Lệ này, tôi mời gọi hết mọi người hãy làm như thế. Với tư cách cá nhân, chúng ta đã sống thoải mái dễ chịu bằng những lối sống nào đó được khuôn đúc bởi một thứ văn hóa méo mó về sự giầu thịnh và bởi "một ước muốn lệch lạc nào đó trong việc hưởng thụ hơn những gì thật sự là cần thiết" (Laudato si', 123), và chúng ta là những tham dự viên vào một hệ thống "đã áp đặt thứ tâm thức lợi lộc bất chấp mọi giá, chẳng cần biết đến tình trạng loại trừ về xã hội hay tình trạng hủy hoại thiên nhiên" (Address to the Second World Meeting of Popular Movements, Santa Cruz de la Sierra, Bolivia [9 July 2015]). Chúng ta hãy thống hối về tai hại chúng ta đang gây ra cho ngôi nhà chung của chúng ta.

   Sau khi nghiêm chỉnh duyệt xét lương tâm và được tác động bởi lòng chân thành thống hối, chúng ta có thể xưng thú tội lỗi chúng ta phạm đến Đấng Hóa Công, đến thiên nhiên tạo vật và đến anh chị em của chúng ta. "Sách Giáo Lý của Giáo Hội Công Giáo trình bày tòa giải tội như là một nơi chân lý giải phóng chúng ta" (Third Meditation, Retreat during the Jubilee for Priests, Basilica of Saint Paul Outside the Walls, Rome [2 June 2016]). Chúng ta biết rằng "Thiên Chúa lớn hơn tội lỗi của chúng ta" (General Audience of 30 March 2016), hơn tất cả mọi tội lỗi của chúng ta, bao gồm cả những tội phạm đến môi sinh. Chúng ta xưng thú chúng vì chúng ta là hối nhân và mong muốn thay đổi. Ân sủng thương xót của Thiên Chúa lãnh nhận nơi bí tích này sẽ giúp chúng ta làm như thế.

 4- Thay đổi hướng đi

   Việc duyệt xét lương tâm, thống hối và xưng thú cùng Cha của chúng ta là Đấng giầu lòng thương xót là việc dẫn đến mục đích cương quyết cải hóa. Việc cải hóa này tự nó cần phải chuyển thành những đường lối cụ thể của việc suy tư và tác hành được tỏ ra nơi thái độ tôn trọng thiên nhiên tạo vật hơn. Chẳng hạn: “tránh sử dụng nhựa (plastic) và giấy, giảm việc dùng nước, phân loại rác thải, nấu nướng chỉ những gì đáng tiêu thụ, tỏ ra chăm sóc cho các sinh vật khác, sử dụng phương tiện chuyên chở công cộng hay đi xe chung (car-pooling), trồng cây cối, tắt những ngọn đèn không cần thiết, hay một số thực hành khác” (Laudato si’ 221). Chúng ta không được nghĩ rằng những cố gắng này là những gì quá nhỏ nhoi để cải tiến thế giới của chúng ta. Những cái nhỏ nhoi ấy “cần một cái gì đó tốt lành, cho dù là kín đáo, một thứ tốt lành chắc chắn có khuynh hướng lan tỏa” và phấn khích “một lối sống mang tính cách ngôn sứ và chiêm nghiệm có khả năng sâu xa trong việc thoát được cái ám ảnh muốn được hưởng thụ” (ibid. 212,222).

   Cũng thế, cái quyết tâm sống khác biệt cần phải ảnh hưởng đến những đóng góp khác nhau của chúng ta trong việc khuôn đúc văn hóa và xã hội chúng ta đang sống. Thật vậy, “việc chăm sóc cho thiên nhiên là những gì thuộc về một lối sống bao gồm khả năng sống chung và hiệp thông” (Laudato si’ 228). Kinh tế và chính trị, xã hội và văn hóa không thể nào bị khống chế bởi việc chỉ nghĩ đến những chiếm đạt ngắn hạn và tức thời về tài chính hay về việc bầu cử. Trái lại, chúng rất cần được tái hướng về công ích là mục tiêu bao gồm khả năng duy trì và chăm sóc cho thiên nhiên. 

   Một trường hợp cụ thể đó là “món nợ sinh thái” (ecological debt) giữa nam và bắc bán cầu (xem Laudato si’ 51-2). Việc tái trả món nợ này đòi phải chăm sóc cho những môi trường của các quốc gia nghèo hơn và cung cấp những nguồn lợi về tài chính cùng với việc trợ giúp về kỹ thuật cần thiết để giúp họ đương đầu với tình trạng thay đổi khí hậu và cổ võ việc phát triển khả trợ.

   Việc bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta đòi phải có sự đồng thuận toàn cầu về chính trị đang gia tăng. Theo chiều hướng ấy, tôi hân hoan khi thấy vào Tháng 9/2015 các quốc gia trên thế giới đã chấp thuận Các Mục Tiêu Phát Triển Khả Trợ, cũng như vào Tháng 12/2015, họ đã chuẩn nhận Hiệp Ước Paris về tình trạng thay đổi khí hậu, một hiệp ước đề ra mục tiêu gay go nhưng nồng cốt cho việc ngăn chặn tình trạng gia tăng nhiệt độ toàn cầu. Hiện nay các chính phủ buộc phải tôn trọng những quyết tâm họ đã thực hiện, trong khi đó về phần mình những loại thương vụ cũng cần phải có trách nhiệm nữa. Vấn đề ở đây là tùy thành phần công dân có biết đẩy mạnh cho điều ấy xẩy ra hay chăng, và có biết thực sự phát động cho những mục tiêu đầy tham vọng còn hơn thế nữa hay chăng.

   Vậy việc thay đổi hướng đi có nghĩa là “gìn giữ lệnh truyền nguyên thủy về việc bảo tồn thiên nhiên tạo vật cho khỏi tất cả mọi tai hại, vì cả chúng ta lẫn đồng loại của chúng ta” (Bartholomew I, Message for the Day of Prayer for the Protection of Creation, 1.9.1997). Câu hỏi duy nhất có thể giúp chúng ta gắn bó với mục tiêu này đó là: “Chúng ta muốn lưu lại cho những con người hậu thế của chúng ta, cho con cháu hiện đang lớn lên một thế giới như thế nào đây?” (Laudato si’ 160).

5- Một công việc mới của lòng thương xót

   “Không có gì liên kết chúng ta với Thiên Chúa bằng tác động thương xót, vì chính bởi lòng thương xót mà Chúa tha thứ tội lỗi của chúng ta và ban cho chúng ta ân sủng để vì Ngài thực hành các tác động thương xót” (First Meditation, Retreat during the Jubilee for Priests, Basilica of Saint John Lateran, Rome [2 June 2016]).

   Dựa vào câu nói của Thánh Giacôbê, “chúng ta có thể nói rằng lòng thương xót mà không có việc làm là một thứ lòng thương xót chết… Trong thế giới đang mau chóng thay đổi và gia tăng toàn cầu hóa của chúng ta, có nhiều hình thức mới về bần cùng đang diễn ra. Để đáp ứng với những hình thức nghèo khổ mới này, chúng ta cần phải biết sáng tạo trong việc khai triển những hình thức mới và thực tiễn của việc dấn thân bác ái như là những thể hiện cách thức thương xót” (General Audience of 30 June 2016).

   Đời sống Kitô hữu bao gồm việc thực hành theo truyền thống 7 mối thương xót về thể lý và 7 mối thương xót về tinh thần. (Thương xác 7 mối đó là cho kẻ đói ăn, cho kẻ khát uống, cho kẻ rách rưới ăn mặc, cho khách đỗ nhờ, thăm viếng kẻ liệt củng kẻ tù rạc, chôn xác kẻ chết. Thương linh hồn 7 mối đó là lấy lời lành mà khuyên người, giảng dạy kẻ mê muội, sửa bảo kẻ có tội, an ủi kẻ âu lo, tha kẻ dễ ta, nhịn kẻ mất lòng ta, cầu cho kẻ sống và kẻ chết). “Chúng ta thường nghĩ về những công việc thương xót một cách riêng lẻ và liên hệ với một dính dáng đặc biệt, chẳng hạn: bệnh viện cho bệnh nhân, cơm cháo cho người đói ăn, nhà cửa cho người không nhà, trường học cho những ai cần được học hành, việc hướng dẫn xưng tội hay thiêng liêng cho những ai cần khuyên bảo và tha thứ…       Thế nhưng, nếu chúng ta nhìn vào toàn diện các công việc thương xót, chúng ta thấy rằng đối tượng của lòng thương xót là chính sự sống của con người và hết mọi sự bao gồm trong sự sống này” (Third Meditation, Retreat for the Jubilee for Priests, Basilica of Saint Paul Outside the Walls, Rome [2 June 2016]).

   Hiển nhiên là “chính sự sống của con người và mọi sự nó bao gồm” đều liên quan đến việc chăm sóc cho ngôi nhà chung của chúng ta. Bởi vậy tôi muốn nêu lên một bổ xung cho hai mối bảy truyền thống đó là chớ gì các công việc thương xót cũng bao gồm việc chăm sóc cho ngôi nhà chung của chúng ta.

    Như là mối thương xót về phần hồn, việc chăm sóc cho ngôi nhà chung của chúng ta cần đến "một cuộc tri ân chiêm ngưỡng thế giới của Thiên Chúa" (Laudato sí 214), một tác động "giúp chúng ta có thể khám phá ra nơi từng sự vật một thứ giáo huấn Thiên Chúa muốn truyền lại cho chúng ta" (ibid. 85). Như là mối thương xót về phần xác, việc chăm sóc cho ngôi nhà chung của chúng ta cần đến "những cử chỉ đơn giản hằng ngày có thể phá vỡ lý lẽ của bạo lực, của khai thác và của vị kỷ", và việc chăm sóc ấy "được tỏ hiện nơi hết mọi hành động tìm cách xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn" (ibid. 230-231)

6- Tóm lại, chúng ta hãy cầu nguyện

   Bất chấp tội lỗi của chúng ta cũng như các thách đố dường như khó vượt qua chúng ta vẫn không bao giờ chán nản. "Đấng Hóa Công không bỏ rơi chúng ta; Ngài không bao giờ từ bỏ dự án yêu thương của Ngài hay hối hận vì đã dựng nên chúng ta... vì Ngài đã vĩnh viễn liên kết bản thân Ngài với trái đất của chúng ta, và tình yêu của Ngài liên lỉ thúc đẩy chúng ta tìm kiếm những đường lối mới tiến lên" (Laudato sí 13,245). Chúng ta hãy đặc biệt cầu nguyện vào ngày mồng 1 tháng 9,  và  suốt cả năm:

  "Ôi Thiên Chúa của kẻ nghèo khổ,

Xin giúp chúng con cứu vớt người bị bỏ rơi

và bị quên lãng trên trái đất này,

những con người rất trân quí trong con mắt của Chúa...

Lạy Thiên Chúa của tình yêu, xin tỏ cho chúng con thấy vị trí của chúng con trong thế giới này 

như là những thông mạch cho tình yêu của Chúa

đối với tất cả mọi thụ tạo trên trái đất này" (ibid. 246).

Lạy Thiên Chúa của lòng thương xót, xin cho chúng con biết lãnh nhận ơn tha thứ của Chúa

và chuyển đạt lòng thương xót của Chúa khắp ngôi nhà chung của chúng con.
Chúng con xin ngợi khen chúc tụng Chúa!  -  Amen.

    ---------------------------------------------------